Tonzillektomiya
Tonzillektomiya – damaq badamcıqlarının (tonsillaların) cərrahi yolla çıxarılması əməliyyatıdır. Bu prosedur adətən təkrarlanan boğaz infeksiyaları, xroniki tonsillit və ya badamcıqların ölçüsünün həddindən artıq böyüyərək nəfəs və udma problemlərinə səbəb olduğu hallarda həyata keçirilir. Uşaqlarda və böyüklərdə tətbiq oluna bilən bu əməliyyat həm sağlamlıq, həm də həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.
Tonzillektomiya əməliyyatının məqsədi:
- Tez-tez təkrarlanan angina və tonsillit infeksiyalarının qarşısını almaq
- Gecə xoruldama və yuxuda nəfəs durması (apne) hallarını aradan qaldırma
- Daimi boğaz ağrısı, pis ağız qoxusu və udma çətinliklərini azaltmaq
- Damaq badamcıqları üzərində daşlar (tonsillolit) və iltihab nəticəsində yaranan problemləri aradan qaldırmaq
Əməliyyatın gedişi və bərpa prosesi:
Tonzillektomiya əməliyyatı ümumi anesteziya altında aparılır və təxminən 30-45 dəqiqə davam edir. Əməliyyat ağız boşluğundan daxil olunaraq aparılır, yəni dəridə və ya xarici hissədə heç bir kəsik olmur. Prosedur zamanı hər iki damaq badamcığı çıxarılır və qanaxma minimum səviyyədə olur.
Bərpa prosesi fərdi olaraq dəyişə bilər, lakin əksər pasiyentlər 7-10 gün ərzində sağalır. Bu müddətdə yumşaq və ilıq qidalarla qidalanmaq, bol maye qəbul etmək və istirahət vacibdir. Əməliyyatdan sonra yüngül boğaz ağrısı, qulağa vuran ağrı və udma çətinliyi müşahidə oluna bilər – bu normal haldır və bir neçə gün ərzində azalır.
Tonzillektomiyanın faydaları:
- Təkrarlanan boğaz infeksiyalarından xilas olmaq
- Nəfəs alma və udma funksiyalarının yaxşılaşması
- Xoruldama və yuxu pozuntularının azalması
- Ağız qoxusunun və boğazda daimi narahatlığın aradan qalxması
Adenoidektomiya tez-tez tonzillektomiya (boğaz əti əməliyyatı) ilə birlikdə də aparıla bilər, çünki bu iki problem çox zaman paralel şəkildə rast gəlinir.
Kimlərə tətbiq olunur?
Tonzillektomiya xüsusilə:
- İldə 4-5 dəfədən çox boğaz infeksiyası keçirənlərə
- Yuxu zamanı nəfəs dayanması yaşayanlara
- Damaq badamcıqları normaldan böyük olan və bu səbəblə çətinlik yaşayanlara tövsiyə olunur.
Uşaqlarda Tonzillektomiya
Uşaqlarda tonzillektomiya ən çox rast gəlinən cərrahi müdaxilələrdən biridir. Xüsusilə tez-tez boğaz ağrısı keçirən, gecə xoruldama və nəfəs durması yaşayan, həmçinin davamlı yuxusuzluq və halsızlıqdan əziyyət çəkən uşaqlarda bu əməliyyat ciddi fayda verir. Böyümüş və iltihablı damaq badamcıqları uşaqlarda həm fiziki inkişafı ləngidə, həm də gündəlik fəaliyyətlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Əməliyyatdan sonra uşaqlarda:
- Daha rahat yuxu və daha sakit nəfəsalma müşahidə olunur,
- Tez-tez baş verən boğaz infeksiyaları xeyli azalır,
- Uşağın ümumi hərəkətliliyi və əhval-ruhiyyəsi yaxşılaşır.
Valideynlərin əməliyyatdan sonra həkim təlimatlarına düzgün riayət etməsi, uşağın düzgün qidalanması və istirahəti sağalma müddətini sürətləndirir.