Adenoid
Adenoid, burun boşluğunun arxa tərəfində, yuxarı tənəffüs yollarında yerləşən və immun sisteminin bir hissəsi olan limfatik toxumadır. Bu toxuma, xüsusilə uşaq yaşlarında infeksiyalara qarşı mübarizə aparmaqda mühüm rol oynayır. Lakin bəzi hallarda, adenoidlər iltihablanaraq problem yarada bilər. Bu vəziyyətə adenoidit və ya adenoid böyüməsi deyilir.
Adenoidit – Adenoidin iltihabıdır
Adenoidlər bəzən viruslar və bakteriyalar səbəbindən iltihablanır. Bu zaman burun və udlaq bölgəsindəki şişlik və infeksiya nəticəsində müxtəlif narahatlıqlar baş verir.
Əlamətlər:
- Anosmiya – qoxu hissinin tamamilə itirilməsi. Bu, burun və ya beynin qoxu hissiyatını idarə edən hissələrinin zədələnməsi nəticəsində yaranır.
- Hiposmiya – qoxu hissinin zəifləməsi, yəni əvvəllər normal olan qoxular artıq zəif hiss olunur.
- Cacosmiya – yanıldıcı və ya pis qoxuların hiss edilməsi. Bəzən xəstə qoxu almağa davam etsə də, əslində həmin qoxular ətrafda yoxdur.
Adenoid böyüməsi:
Uşaqlarda daha çox rast gəlinir və zamanla adenoidin böyüməsi, burun tıxanıqlığına, nəfəs almaqda çətinliklərə, yuxu pozğunluqlarına və bəzən eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.
Əlamətlər:
- Xroniki burun tıxanıqlığı
- Davamlı ağızdan nəfəs alma
- Yuxuda xırıltılı və ya səsli tənəffüs
- Ağızda quruluq və ya boğazda narahatlıq
- Eşitmə pozğunluqları (xüsusilə uşaqlarda)
Diaqnostika və Müalicə:
- Fiziki müayinə və nasal endoskopiya istifadə oluna bilər.
- Rentgen və ya ultrasəs müayinəsi ilə adenoidin böyüklüyü təyin edilə bilər.
Müalicə yanaşmaları:
- Medikal müalicə: Adenoidin iltihabını azaltmaq üçün antibiotiklər və iltihabəleyhinə dərmanlar.
- Cərrahi müdaxilə : Böyük adenoidlər tənəffüs və eşitmə problemlərinə səbəb olduqda, adenoidektomiya (adenoidin alınması) əməliyyatı tələb oluna bilər.
Adenoid böyüməsi və iltihabı uşaqlarda ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər, xüsusilə tənəffüs və eşitmə ilə bağlı problemlərə. Ertələmiş müdaxilə uzun müddətli təsirlərə səbəb ola bilər. Əlamətlərdən hər hansı biri müşahidə edilərsə, mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.